Centralny Port Lotniczy
–Projekt

Zarys problematyki
Geopolityka: Polska zwornikiem
Prognozy transportowe
Przyszłość kolejnictwa
Ekonomia i demografia
Zróżnicowanie gospodarcze
Obszar oddziaływania
Przyszłość lotnictwa
Prędkie koleje w służbie CPL
Teren CPL
Finansowanie
Zakończenie
Aneksy
Struktura portu lotniczego
Prędkie koleje w Polsce
Retrospekcja (Raport...)
Prehistoria projektu
Pozostałe materiały
Polityka zaniechań: PTP do 2025
Przepustowość lotnisk wzrośnie
Transport w perspektywie
30 lat
Grodzisk po raz trzeci
CPL Polski i wschodniej Europy
CPL nad skrzyżowaniem kolei
Zacofanie naszą szansą
ILUSTRACJE
INFORMACJE i linki
Strona główna

CENTRALNY PORT LOTNICZY (CPL)
nad skrzyżowaniem kolei dużych prędkości

Przedstawiony poniżej projekt opiera się na przekonaniu, że nowe centralne lotnisko Polski powinno być powiązane nie z jedną linią kolejową, lecz z siecią prędkich kolei (typu TGV), jaka niechybnie powstanie u nas w ciągu 15–25 lat. Unia Europejska popiera (również finansowo) rozwój takich kolei bardziej niż rozbudowę dróg i autostrad.

Prognozy UE przewidują, że Polska osiągnie obecny poziom PKB najbogatszych krajów Unii około 2030 roku. Na tej podstawie można przyjąć, że potrzeby transportowe Polaków nie będą odbiegały od tego, co dziś obserwujemy w zachodniej Europie.

Analiza wysokości PKB w poszczególnych regionach Polski nakazuje połączenie nowego portu w pierwszej kolejności – poza W-wą i Łodzią – z regionem śląsko-dąbrowskim, a przy okazji także krakowskim – dokąd prowadzi pierwsza polska linia kolejowa budowana z myślą o dużych prędkościach (CMK). Wyprowadzona z tych i podobnych rozważań propozycja usuwa w cień wszystkie dotąd rozpatrywane gminne lokalizacje.

I. Pozorny dylemat lokalizacyjny

Gdzie powinien powstać Centralny Port Lotniczy (CPL) Polski? Oczywiście nie w tej czy innej gminie – dla której decydującym kryterium będzie zawsze społeczno-gospodarcza użyteczność inwestycji dla gminy.

W połowie 2003 r. ogarnięte ideą demokratyzmu Ministerstwo Infrastruktury (przemilczę nazwisko samego decydenta) puściło wici wśród gminu (tzn. gmin) zanim zespół ds. wyboru lotniska centralnego ustalił główne parametry lotniska, a tym samym kryteria wyboru. W rezultacie zespołowi przyszło rozpatrywać siedem gminnych propozycji, a nie dano mu szansy zastanowić się nad lokalizacją optymalną pod względem: 1) ekonomicznym – w perspektywie np. 50 lat, 2) techniczno-transportowym, 3) geograficzno-demograficznym i 4) topograficznym.

Na pracach zespołu ds. wyboru lotniska centralnego dla Polski zaciążyła ponadto "resortowa" specjalizacja każdego z jego członków oraz słaba pozycja "kolejarzy", którzy nie mają odwagi snuć dalokosiężnych planów w obliczu dzisiejszej mizerii tej branży. Zresztą niezdolność do patrzenia w dalszą przyszłość jest cechą nie tylko polityków (czyli decydentów).

II. Wyznaczniki demograficzno-ekonomiczne

1. Potrzeba budowy nowego lotniska dla stolicy (i pobliskiej Łodzi) nie podlega dyskusji. Usytuowanie takiego lotniska blisko środka Polski pozwoli mu obsłużyć w zakresie lotów trans- i międzykontynentalnych również inne regiony kraju. Jest to szczególnie ważne dla Polski, której stolica zamieszkana jest przez stosunkowo niewielki procent ludności kraju.

2. Przy określeniu priorytetów kierunkowych trzeba uwzględnić aktywność gospodarczą poszczególnych regionów — np. na podstawie wielkości PKB. Ustalenia w tym zakresie wyznaczają główne kierunki dojazdu pasażerów.

Mnożąc PKB na 1 mieszkańca w poszczególnych województwach (za 2002 r.) [wg Rocznika Statyst. 2003, str. LXXXVI–LXXXIX] przez liczbę mieszkańców, otrzymujemy wskaźnik wielkości PKB dla województwa. Wyniki są jednoznaczne: największy udział w krajowym PKB mają dwa województwa: mazowieckie (800) i śląskie (516). A razem z woj. małopolskim (278), województwo śląskie ma nieomal taki sam PKB (794) co woj. mazowieckie. Województwo łódzkie lokuje się w tej statystyce dość nisko (235). Podobnie rysują się te relacje przy porównaniu aglomeracji stołecznej z konurbacją śląsko-dąbrowską wraz z aglomeracją krakowską.

3. Wyciągamy z tego wniosek, że poza stolicą i pobliską Łodzią, centralne lotnisko obsłuży (na trasach trans- i międzykontynentalnych) stosunkowo dużo pasażerów z zagłębia śląsko-dąbrowskiego i okolic Krakowa. Znaczenie tego wniosku ujawni się w kontekście dalej omawianych połączeń kolejowych.

III. Lotnisko na szynach

1. Budowane od podstaw wielkie lotniska (typu greenfield projects) muszą być łatwo dostępne nie tylko drogą lecz przede wszystkim koleją. Centralne lotnisko Polski powinno mieć zapewniony dopływ pasażerów z miejsc oddalonych o kilkaset kilometrów. Nowoczesne prędkie pociągi mogą dowieźć pasażerów w ciągu 1–2 godzin z aglomeracji oddalonych o 250–500 kilometrów.

2. Od czasu uruchomienia stacji TGV między terminalami paryskiego portu lotniczego Charles de Gaulle w Roissy (1994), coraz więcej portów buduje stacje dla (dalekobieżnych) prędkich pociągów pod lotniskiem. Ułatwia to dojazd, a zarazem unaocznia pasażerom zalety prędkich kolei.

Na takie modelowe rozwiązanie zdecydowano się przy planowaniu BBI, czyli nowego portu lotniczego Berlina, który powstaje tuż obok starego Schönefeld. Na perony pod centralnie położonym głównym terminalem zajeżdżać będą, obok ekspresów lotniskowych z nowego głównego dworca Berlina (w 17 min.), także ICE z innych miast wschodnich Niemiec.

3. W naszym przypadku, usytuowanie CPL bliżej środka kraju otwiera możliwość obsłużenia całej Polski, a także pobliskich regionów krajów ościennych.

IV. Optymalna lokalizacja na przecięciu szlaków

1. Optymalną lokalizację centralnego lotniska Polski wyznacza przecięcie się Centralnej Magistrali Kolejowej (CMK), przedłużonej o 8 kilometrów na północ, z transeuropejską koleją dużej prędkości (tzw. linią TGV), którą znajdujemy na schematycznej mapie PKP sprzed 10 lat [Ryc. 1].

Aczkolwiek CMK budowana była głównie dla przewozów towarowych, jej parametry (szerokie łuki i małe pochylenie wzdłużne torów) predestynują ją do roli linii dużej prędkości [Ryc. 2].

2. Przedłużenie CMK na północ (do Gdańska) było przewidziane już w latach 70-tych. Na mapach topograficznych lat 80-tych (do 1992r.) widzimy kreskowaną linię kierującą się na północ od miejsca, gdzie CMK włącza się szerokim łukiem do kolei "warszawsko-wiedeńskiej". Kilka kilometrów dalej kreskowane przedłużenie CMK krzyżuje się z autostradą A2 [Ryc. 3].

Pod koniec lat 70-tych rozpoczęto budowę autostrady Berlin–Warszawa, z zamiarem doprowadzenia jej do Moskwy, na olimpiadę w 1980r., jednak zdążono postawić tylko kilka obiektów inżynieryjnych. Najokazalszą pozostałością po tych planach jest zespół 42 wysokich filarów, po których autostrada miała przejść nad przedłużoną CMK [Ryc. 4]. W 2008 roku, po blisko 30 latach, doczekamy się ukończenia tej autostrady.

3. Przedłużając kreskowaną linię dalej na północ, po 2 lub 3 kilometrach osiągamy punkt, w którym CMK skrzyżuje się z planowaną (w nieokreślonej przyszłości) transeuropejską "TGV". JEST TO OPTYMALNE MIEJSCE na Centralny Port Lotniczy (CPL) Polski i wschodniej Europy.

Umiejscowienie CPL nad peronami dwóch głównych linii kolejowych dużej prędkości, przecinających się pod kątem prostym, pozwoli pasażerom przybywającym z czterech stron świata dotrzeć w kilka minut z peronów do stanowisk odprawy pasażerskiej.

4. Jeśli jednocześnie z oddaniem do użytku pierwszego modułu CPL (2012–2014?) uruchomimy stukilometrowy odcinek magistrali transeuropejskiej między Warszawą a północnym skrajem Łodzi, to uzyskamy czasy dojazdu prędką koleją: <15 min. z Warszawy i <30 min. z Łodzi.

5. W przypadku opóźnienia budowy nowej linii wschód–zachód, przejściowo dojazd ze stolicy i z Łodzi zapewnią dwie istniejące linie, wybiegające widełkowato z Warszawy na zachód: wspomniana już historyczna kolej warszawsko-wiedeńska (kierunek Grodzisk–Żyrardów– Skierniewice–Koluszki, do Łodzi) i linia "poznańska" (kierunek Błonie–Sochaczew–Łowicz) — po wybudowaniu łącznic między nimi a przedłużeniem CMK pod lotnisko. Dzięki powstałemu w ten sposób trójkątowi ostrokątnemu, ekspresy lotniskowe z Warszawy nie musiałyby "zawracać" na stacji CPL, lecz – przy dojeździe przez Grodzisk, mogłyby wracać do Warszawy drugą linią, przez Błonie (która otrzyma drugą parę torów, ze złagodzonymi łukami) [Ryc. 5].

6. Podobnie trzeba rozbudować połączenia drogowe. Z pobliskiej autostrady A2 odejdą odgałęzienia pod centralny terminal, jedno od strony Warszawy, drugie od strony Łodzi. Zaś 2–3 km na wschód od CPL na autostradzie powstanie skrzyżowanie z wielką obwodnicą Warszawy, ustanawiającą połączenie (na południe) z szosą katowicką ("gierkówką") i przyszłą drogą ekspresową do Krakowa, a po przekroczeniu Wisły w okolicy Góry Kalwarii, z szosą lubelską. Na północ wielka obwodnica przejdzie tunelem przez Puszczę Kampinoską, skrzyżuje się z drogą ekspresową do Gdańska koło Zakroczymia, poczem skieruje się na wschód, by po przekroczeniu Bugo-Narwi skręcić na południe, w kierunku Radzymina i Mińska Mazowieckiego.

Szlaki międzynarodowe wg PKP (mapka sprzed 10 lat). Lokalizację CPL (czarny kwadracik) wyznacza przecięcie dwóch szlaków czerwonych.
Szlaki międzynarodowe wg PKP (mapka sprzed 10 lat). Lokalizację CPL (czarny kwadracik) wyznacza przecięcie dwóch szlaków czerwonych.


Północny kraniec CMK (widok na południe)
Północny kraniec CMK (widok na południe).


Równina mazowiecka 30-40 km na zachód od Warszawy: mapa topograficzna 1:50000 z 1992 r. (kratka = 2km). Miejsce na CPL w środku, 3 km na północ od przecięcia przyszłej autostrady z przedłużoną CMK
Równina mazowiecka 30-40 km na zachód od Warszawy: mapa topograficzna 1:50000 z 1992 r. (kratka = 2km). Miejsce na CPL w środku, 3 km na północ od przecięcia przyszłej autostrady z przedłużoną CMK.


Betonowy las, czyli 42 filary pod A2, w miejscu przecięcia z przedłużoną CMK-ą. Widok od płn-wschodu, wzdłuż projektowanego wiaduktu ku zachodowi
Betonowy las, czyli 42 filary pod A2, w miejscu przecięcia z przedłużoną CMK-ą. Widok od płn-wschodu, wzdłuż projektowanego wiaduktu ku zachodowi.


Obecne, planowane i proponowane szlaki transp. na zachód od W-wy (szkic)
Obecne, planowane i proponowane szlaki transp. na zachód od W-wy (szkic).

V. Centralny punkt wschodniej Europy

Centralny port lotniczy zbudowany nad peronami dwóch krzyżujących się linii kolejowych dużej prędkości, kilka kilometrów od autostrady A2 i wielkiej obwodnicy Warszawy, będzie jedynym tego rodzaju obiektem w świecie. Warszawiacy dojadą do niego w 12/20 minut, łodzianie w 25/40', mieszkańcy Lublina i Białegostoku w 40', innych wielkich miast Polski w 55–100', Lwowa w 1h30', Wilna w 1h45', Mińska i Berlina w 2h, a Wiednia, Bratysławy i Pragi w 2h15'.

© Churchill-Jankowski <master@airport-on-rails.org>
[Tekst powstał we wrześniu 2004 r.]

<Poprzednia strona      Strona główna      Do góry strony     Ilustracje     Następna strona>


Projekt (oraz witryna) sponsorowany przez
Churchill-Jankowski Enterprises Ltd
Autorzy: Bogusław Jankowski i zespół

C-J

Editor (B. Jankowski) <master@airport-on-rails.org>
Webmaster: IGR-Neomedia <neomedia@igr.com.pl>
(Initially: R. Czapski <megar@megar.com.pl>)